1395/11/5 سه شنبه
مقدمه:
موضوع نیکوکاری یکی از دستورات صریح قرآن کریم و از سنتهای قطعی پیامبر اکرم(ص) و حضرات معصومین(ع) است. در زیارت جامعه کبیره خطاب به امامان معصوم(ع) عرض می کنیم: «... ان ذکر الخیر کنتم اوله و اصله و فرعه و معدنه و مأواه و منتهاه ...». جایزه جهانی گوهرشاد به تأسی از سیره عملی حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا(ع) با اهداف و نوآوری های ذیل در آستان قدس رضوی طراحی شد.
نوشتار پیش رو گزارش مختصری است از تاسیس دبیرخانه جایزه جهانی گوهرشاد و برگزاری اولین مراسم اعطای جایزه که در سال 1395 در سالن قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد. (فیلم اولین دوره برگزاری جایزه جهانی گوهرشاد)
اهداف:
در راستای اجرای بند 4 حکم مقام معظم رهبری به تولیت محترم آستان قدس رضوی و به منظور جریان سازی فرهنگی درباره نیکوکاری و مطالبه گری از غرب با محوریت زنان، طرح برگزاری جشنواره و اعطای «جایزه جهانی گوهرشاد» تدوین شد تا با تجلیل از بانوان فرهیخته و نیکوکار در سراسر جهان در ذیل نام مبارک حضرت ثامن‌الحجج علیه‌السلام و به یاد یکی از خادمان آن حضرت(علیه السلام) (بانو گوهرشاد) هر سال به هشت نفر بانوی نیکوکار در داخل و خارج کشور اقدامات چشمگیری داشته‌اند جایزه جهانی گوهرشاد در ماه ذیقعده اهدا شود.
ضرورت:
سنت‌های حسنه وقف و نذر ریشه‌ای کهن در تاریخ ملل اسلامی دارد و پرداختن به امور خیریه، عام‌المنفعه و نیکوکارانه، از ویژگی‌های فرهنگی عموم جوامع اسلامی از گذشته تا کنون بوده است. در فرهنگ قرآن و عترت نیکوکاری در خدمات مالی خلاصه نمی شود؛ بلکه هرگونه اقدام خیرخواهانه که آثار مثبت مادی و معنوی برای بشر، خصوصا جهان اسلام داشته باشد؛ در دایره نیکوکاری مورد نظر اسلام می‌گنجد. در این میان نقش بانوان در پی‌ریزی چنین اقداماتی غیر قابل انکار است، چنان که بانوان بسیاری با مشارکت در فرایندهای اجتماعی مفید و اثرگذار، سهم خود را در خدمت و یاری‌رسانی به همنوعان خویش، خصوصا مسلمانان راستین و انقلابی ادا کرده‌اند.
نام بانوان خیّر و نیکوکار بی‌شماری در صفحات تاریخ جای گرفته که گمنام هستند و از این‌رو ضرورت توجه به این امر در دوران معاصر بیش از پیش احساس می‌شود.
بانو گوهرشاد نمونه‌ای از زنان نیکوکاری است که در مسیر اعتلای دین و دیدگاه های شیعه گام برداشت و مسجد جامع گوهرشاد در حرم مطهر حضرت رضا(علیه السلام) نشانه‌ای از خیرخواهی این زن مومن و ارادت وی به خاندان عصمت و طهارت است.
 
نوآوری:
علی رغم اینکه مسجد جامع گوهرشاد بین مردم مشهور و معروف است و به مناسبت های مختلف مانند فاجعه کشتار مردم انقلابی علیه کشف حجاب اسم این مسجد سر زبانها افتاده است ولی تاکنون به ابعاد شخصیتی واقف این مسجد باشکوه پرداخته نشده است و از سوی دیگر بزرگداشت بانوان فرهیخته و  نیکوکار و اعطای جایزه در سطح بین المللی بی نظیر بوده لذا از نوآوری های این حرکت عظیم معنوی در راستای توسعه فرهنگ نیکوکاری و وقف به شمار می آید.
چشم انداز
امید است به استناد اسناد بالادستی آستان قدس رضوی با اقدامات پژوهشی و فرهنگی مستمر در طول سالهای آینده فرهنگ نیکوکاری در ذیل نام مقدس حضرت رضا(ع) و با نام یکی از خادمان آن حضرت،(بانو گوهرشاد) فرهنگ نیکوکاری در ابعاد مختلف آن در سطح ایران و جهان گسترش یابد.
مراحل اجرایی:
به منظور نیل به اهداف فوق شیوه‌نامه‌ای تدوین و ملاک‌های هشت‌گانه انتخاب تعیین گردید و پس از بررسی رزومه‌های واصله چهار نفر بانوی فرهیخته نیکوکار داخلی و چهار نفر خارجی برگزیده شدند.
این جایزه جهانی فرصتی برای شناخته شدن این شخصیت‌های برجسته تاریخ و معرفی خدمات سازنده و ارزشمند خیرخواهانه آنهاست که با اقدامات انسان‌دوستانه و نیکوکارانه خویش در عرصه‌های مختلف، نام و یاد خویش را جاودانه کردند.
لازم به ذکر است در فرآیند انتخاب به شخصیت‌های فرهیخته و اثرگذاری در جهان رسیدیم که چه بسا مطرح کردن آنان اسباب زحمت و ایجاد موانع از سوی استکبار جهانی می‌شد و یا  با توجه به فرصت اندکی که وجود داشت؛ بانک اطلاعاتی ما نیازمند تکمیل و توسعه می‌بود؛ که امیدواریم در سالهای آینده بر غنای آن افزوده شود. 


شیوه نامه نحوه انتخاب برگزیدگان جایزه جهانی گوهرشادمقدمه
آستان قدس رضوی با هدف ترویج معارف قرآنی و مکتب اهل بیت(ع)[1] با تأکید بر سیره رضوی برای تجلیل از بانوان فرهیخته و نیکوکار در زمینه‌های گوناگون در ایام ولادت با سعادت حضرت امام علی بن موسی الرضا(ع) و حضرت فاطمه معصومه(س)، همه ساله هشت نفر از بانوان را شناسایی و مورد تقدیر قرار می‌دهد.
ماده یک: دبیرخانه دائمی جایزه جهانی گوهرشاد زیر نظر قائم مقام تولیت عظمای آستان قدس رضوی و با همکاری معاونت‌ها، مراکز و ادارات کل ذی‌ربط تشکیل می‌شود.
 ارکان سازمانی دبیرخانه عبارتند از:
  1. شورای سیاستگزاری
  2. کمیته‌های تخصصی: شامل کمیته علمی- کمیته انتخاب- کمیته رسانه و برگزاری مراسم- کمیته بین الملل- کمیته پشتیبانی
ماده دو: محورهای انتخاب برگزیدگان عبارتند از:
  1. ایثار و شهادت
  2. مقاومت و بیداری اسلامی
  3. آموزشی، علمی، پژوهشی
  4. فرهنگی، هنری، رسانه ای
  5. وقف و امور خیریه
  6. امور عمرانی
  7. امور پزشکی
  8. مدیریت و کارآفرینی
ماده سه: برای انتخاب نیکوکاران برگزیده کمیته ای از صاحبنظران بشرح ذیل تشکیل می‌شود (کمیته انتخاب):
  1. چهار نفر صاحبنظر در رشته های تخصصی ذی‌ربط به انتخاب شورای سیاستگزاری
  2. نمایندگان کمیته های تخصصی
  3. رییس شورای فرهنگی اجتماعی زنان در شورای عالی انقلاب فرهنگی
  4. مدیر کل امور بانوان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
ماده چهار: برای بررسی تخصصی‌، رزومه های واصله از مجاری مندرج در ماده پنج، در کارگروههای تخصصی نامبرده ذیل بررسی و نتایج در کمیته انتخاب برای تصویب نهایی مطرح می‌گردد:
  1. ایثار و شهادت، مقاومت و بیداری اسلامی
  2.  فرهنگی، هنری و رسانه ای
  3. آموزشی، علمی، پژوهشی
  4. وقف و امور خیریه، مدیریت، کارآفرینی، امور عمرانی، امور پزشکی
ماده پنج: اهم مجاری پیشنهاد دهنده به شرح ذیل می باشد:
  1. دریافت مدارک از طریق فراخوان عمومی
  2.  اداره موقوفات آستان قدس رضوی
  3. مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران
  4. جامعه المصطفی(ص) العالمیه
  5. بنیاد بین المللی امام رضا(ع)
  6. سازمان فرهنگ و ارتباطات
  7. معاونت امداد آستان قدس رضوی
  8. حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی
  9. شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی
  10. کمیته امداد امام خمینی(ره)
  11. مجمع جهانی بیداری اسلامی
  12. بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس
  13. مجمع جهانی اهل بیت(ع)
  14. مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
  15. بسیج خواهران
  16. سپاه قدس
  17. سازمان صدا و سیما
  18. سازمان اوقاف و امور خیریه
  19. مجمع خیرین مدرسه ساز
  20. موسسه هنری و رسانه ای اوج
ماده شش: جلسات کمیته انتخاب، و انتخاب افراد باید به گونه ای باشد که حداکثر دو ماه قبل از برگزاری همایش، افراد برگزیده مشخص شده باشند.
ماده هفت: شرح وظایف کمیته ها:
الف) کمیته علمی با مسوولیت یک نفر از از اعضای هیأت علمی دانشگاهها یا پژوهشگاهها به انتخاب شورای سیاستگزاری عهده دار وظایف ذیل خواهد بود:
  1. برنامه ریزی محتوایی نشستهای تخصصی.
  2. برنامه ریزی، سفارش و ارزیابی طرحهای پژوهشی، تألیف کتب و ویژه نامه‌های تخصصی
ب) کمیته انتخاب با مسوولیت دبیر جایزه جهانی گوهرشاد عهده دار وظایف ذیل می‌باشد:
1. تصویب فرم ارزیابی و فرایند انتخاب برگزیدگان
2.تشکیل جلسات دوره‌ای و بررسی مستندات و نتایج استعلام‌ها از منابع معتبر و نتایج بررسی‌ها در کارگروههای تخصصی چهارگانه
3.جمع‌بندی محرمانه داوری‌ها
4.انتخاب افراد شایسته تقدیر
ج) کمیته رسانه و برگزاری مراسم با مسوولیت اداره کل روابط عمومی آستان قدس عهده دار وظایف ذیل خواهد بود:
  1. تولید فیلم مستند و کلیپ معرفی جایزه جهانی گوهرشاد
  2. تولید فیلم مستند و کلیپ معرفی بانو گوهرشاد و انتشار در سطح رسانه های عمومی و فضای مجازی
  3. تولید فیلم مستند و کلیپ معرفی برگزیدگان و انتشار در سطح رسانه های عمومی و فضاهای مجازی
  4. انجام مصاحبه ها و انتشار ویژه نامه ها
  5. پوشش رسانه‌ای و خبری در سطح صدا و سیما، مطبوعات وفضای مجازی در طول سال و ایام برگزاری همایش
  6.  پوشش تبلیغات شهری
  7. برگزاری مراسم
د) کمیته بین الملل با مسوولیت مرکز بین الملل و همکاری مدیریت زائران غیر ایرانی آستان قدس عهده دار وظایف ذیل خواهد بود:
  1. اطلاع رسانی مناسب برای معرفی جهانی جایزه در سطح بین الملل
  2. برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور صاحبنظران داخلی و خارجی
  3. برنامه ریزی و اقدام برای شناسایی گزینه های خارجی و معرفی به کارگروه های تخصصی از طریق دبیرخانه
  4. ارتباط مستمر با برگزیدگان خارجی از طریق ارسال کتب و نشریات، فضاهای مجازی و
  5. استفاده از ظرفیت اعتاب مقدسه برای گسترش همکاری‌ها در خصوص معرفی جایزه و دریافت رزومه های افراد صاحب صلاحیت بررسی و انتخاب.
ه) کمیته پشتیبانی با مسوولیت معاونت پشتیبانی آستان قدس عهده دار وظایف ذیل خواهد بود:
  1. تامین بلیت، ویزا، اسکان و ایاب و ذهاب مهمانان داخلی و خارجی
  2. تامین جوایز و هدایای برگزیدگان و مهمانان
  3. تامین هزینه ها و تدارکات همایش و نشست‌های تخصصی داخلی و خارجی
  4. تامین پذیرایی‌ها و غذا در همایش و نشست‌های تخصصی   
ماده هشت: وظایف شورای سیاستگزاری:
  1. سیاستگزاری‌های کلان و سالانه دبیرخانه و ابلاغ به کمیته‌های پنج گانه
  2. انتخاب اعضای کمیته ها
ماده نه: احکام رییس دبیرخانه دائمی، اعضای شورای سیاستگزاری، روسا و دبیرهای کمیته ها توسط قائم مقام تولیت عظمای آستان قدس رضوی صادر می‌شود. اعضای شورای سیاستگزاری و دبیرهای کمیته به پیشنهاد رییس دبیرخانه دائمی و تصویب قائم مقام تولیت عظمای آستان قدس صورت می‌گیرد.
ماده ده: اعلام نهایی برگزیدگان و صدور لوح تقدیر پس از طی مراحل قانونی و تایید از سوی مجاری ذی‌ربط خواهد بود.

[1] به استناد ماده چهار حکم مقام معظم رهبری به تولیت آستان قدس رضوی

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر

اخبــار مــرتبــط